محتشم کاشانی، شاعر آیینی و مرثیه‌سرای نامدار به مناسبت روز بزر...

محتشم کاشانی، شاعر آیینی و مرثیه‌سرای نامدار به مناسبت روز بزرگداشت محتشم کاشانی معرفی شد.

محتشم کاشانی

روز بزرگداشت محتشم کاشانی و روز شعر و ادبیات آیینی

محتشم کاشانی، با نام اصلی کمال‌الدین علی محتشم کاشانی، از برجسته‌ترین شاعران فارسی‌زبان سده دهم هجری و از نام‌آوران دوره صفوی است. او در حدود سال ۹۰۵ هجری قمری در شهر کاشان متولد شد و بیشتر عمر خود را در همان شهر گذراند. محتشم علاوه بر شاعری، به حرفه بزازی و پارچه‌بافی نیز اشتغال داشت و در دوران حکومت شاه طهماسب صفوی می‌زیست. وی به سبب مهارت در سرودن اشعار مذهبی و مرثیه‌های شیعی، لقب «شمس‌الشعرا» را به دست آورد.

شهرت اصلی محتشم کاشانی به دلیل سرودن ترکیب‌بند مشهور عاشورایی اوست که با بیت معروف «باز این چه شورش است که در خلق عالم است» آغاز می‌شود. این اثر در دوازده بند سروده شده و از ماندگارترین مراثی ادبیات فارسی درباره واقعه کربلا و شهادت امام حسین(ع) به شمار می‌رود. ترکیب‌بند محتشم چنان تأثیری بر فرهنگ و ادبیات فارسی گذاشت که پس از او بسیاری از شاعران در استقبال و تقلید از آن آثاری پدید آوردند.

محتشم از پیروان «مکتب وقوع» در شعر فارسی بود و در کنار مرثیه‌سرایی، در سرودن غزل، قصیده، رباعی و مثنوی نیز توانایی داشت. زبان شعر او روان، عاطفی و سرشار از تصاویر تأثیرگذار است و همین ویژگی باعث شده آثارش در میان مردم و ادیبان جایگاه ویژه‌ای پیدا کند. وی از مهم‌ترین مرثیه‌سرایان شیعه در تاریخ ادبیات فارسی به شمار می‌آید.

از مهم‌ترین آثار محتشم کاشانی می‌توان به «دیوان اشعار»، «ترکیب‌بند عاشورا»، «صبائیه»، «شبائیه»، «شیبیه»، «معمیات» و «ماده‌تاریخ‌ها» اشاره کرد. پس از درگذشت او در سال ۹۹۶ هجری قمری، شاگردانش اشعارش را گردآوری و تدوین کردند. آرامگاه این شاعر بزرگ در شهر کاشان قرار دارد و همچنان از یادگارهای فرهنگی و ادبی مهم ایران به شمار می‌رود.

هدی میارنعیمی، کتابدار کتابخانه شهید خلبان علی معصومی کلاردشت